Meldingsplicht

Onder “zwart geld” verstaat de staatssecretaris, geld en andere vermogensbestanddelen die niet worden aangegeven, waardoor daarover belasting wordt ontdoken. Als een belastingadviseur of advocaat weet of vermoedt dat sprake is van zwart geld, kan hij meldingsplichtig zijn op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).

Witwassen

In zijn arrest van 7 oktober 2008 heeft de Hoge Raad immers geoordeeld dat vermogensbestanddelen waarover men de beschikking heeft gekregen doordat belasting is ontdoken, afkomstig zijn uit een misdrijf. Het vervolgens ook niet aangeven van die vermogensbestanddelen kwalificeert als witwassen en leidt in beginsel tot een meldingsplicht voor adviseurs en advocaten.

Procesvrijstelling

Wel kent de Wwft een zogenaamde procesvrijstelling. Dit betekent dat de meldingsplicht niet van toepassing is op adviseurs en advocaten voor zover zij voor een cliënt werkzaamheden verrichten die betrekking hebben op (de bepaling van) diens rechtspositie, diens verdediging in rechte of advies in het kader van een rechtsgeding. Het doen van een aangifte valt echter niet onder de procesvrijstelling.

Aantal meldingen

De meest recente cijfers over het aantal meldingen op grond van de Wwft door belastingadviseurs en advocaten dateren uit 2007. In 2007 zijn 24 meldingen gedaan, waarvan 13 door belastingadviseurs en 11 door advocaten. Van deze meldingen zijn er tien aangemerkt als verdacht. Ook in 2006 zijn van belastingadviseurs en advocaten in totaal 24 meldingen ontvangen (verhouding 14-10), waarvan er vijf zijn aangemerkt als verdacht.

Bekendheid met meldingsplicht

Volgens de staatssecretaris zouden belastingadviseurs en advocaten voldoende bekend moeten zijn met de op hen rustende meldingsplicht op grond van de Wwft. De betrokken organisaties, de Financial Intelligence Unit waaraan gemeld moet worden en het Bureau Financieel Toezicht als toezichthouder op de naleving van de Wwft, geven ook gerichte voorlichting. Zo heeft de Financial Intelligence Unit nog op 17 maart 2009 in samenwerking met de Nederlandse Orde van Advocaten een relatiedag georganiseerd voor advocaten.

Meldingsplicht andere financiële dienstverleners

Voor de volledigheid: hetgeen hiervoor is opgemerkt over de meldingsplicht van belastingadviseurs en advocaten geldt onverkort voor andere financiële dienstverleners, waaronder banken. Exclusief money transfers, hebben banken in 2006 4.848 en in 2007 5.900 meldingen van ongebruikelijke transacties gedaan.

Aangifteplicht en informatieplicht

Een ieder die kennis draagt van een strafbaar feit kan daarvan aangifte doen. Deze aangifte kan een fiscaal strafbaar feit betreffen, maar ook een commuun delict zoals witwassen. Het strafrecht kent voor fiscale delicten echter geen aangifteplicht.

Verschoningsrecht advocaten

Op grond van de huidige fiscale wetgeving kunnen advocaten evenmin ertoe gedwongen worden om informatie te verstrekken met betrekking tot bijvoorbeeld hun cliënten. Advocaten hebben namelijk, evenals in het strafrecht en het burgerlijk recht, en evenals notarissen, artsen, apothekers en bekleders van een geestelijk ambt, een verschoningsrecht. Op dit wettelijk verschoningsrecht maakt de Hoge Raad slechts in zeer uitzonderlijke omstandigheden een uitzondering. Daarbij kan met name worden gedacht aan situaties waarin de advocaat zelf verdacht wordt van een misdrijf.

Geen verschoningsrecht voor belastingadviseur

Voor belastingadviseurs geldt dit wettelijk verschoningsrecht niet. Zij kunnen echter niet verplicht worden om rapporten en andere geschriften te verstrekken voor zover deze ten doel hebben de fiscale positie van hun cliënten te belichten of hen daaromtrent te adviseren.

Overige onderwerpen

De staatssecretaris gaat in de brief verder in op de behandeling van het belastingplan in het algemeen, de datum van inwerkingtreding, de hoeveelheid maatregelen, de betrokkenheid van externe organisaties en het functioneren van de amendementenservice.

Overige vragen en toezeggingen

Verder is hij ingegaan op vragen of toezeggingen over onder meer, de hypotheekhistorie, het plafond bij de energie-investeringsaftrek, de voorlichting over onbelaste kilometervergoeding voor de fiets en de scheepvaartmaatschap. Tijdens de behandeling van het Belastingplan 2010 zijn deze vragen naar voren gekomen.