Geruisloze omzetting

Als een IB-onderneming wordt omgezet in een bv of nv dan moet in principe belasting betaald worden over de goodwill, stille-en fiscale reserves en desinvesteringsbijtelling (ruisende inbreng). Er is dan sprake van een staking. Op verzoek van een belastingplichtige wordt bij een geruisloze omzetting de onderneming geacht niet te zijn gestaakt. De bestaande inkomstenbelastingclaim wordt doorgeschoven en omgezet in een gecombineerde vennootschaps- en inkomstenbelastingclaim.

Vennootschaps- en inkomstenbelastingclaim

De vennootschapsbelastingclaim bestaat uit het verschil tussen de waarde in het economische verkeer en de fiscale boekwaarde van de vermogensbestanddelen die bij de geruisloze omzetting in de vennootschap worden ingebracht. De inkomstenbelastingclaim bestaat uit de aanmerkelijkbelangclaim over het verschil tussen de waarde in het economische verkeer en de verkrijgingsprijs van de aandelen.

Omzetting/inbreng onderneming

Geruisloze omzetting kan alleen plaatsvinden als een onderneming wordt omgezet in een vennootschap. Het hoeft daarbij niet te gaan om de gehele onderneming zoals deze bestond op het overgangstijdstip. De Hoge Raad heeft namelijk voor de geruisloze omzetting beslist dat deze faciliteit ook doorgang kan vinden als in de periode tussen het overgangstijdstip en het moment van daadwerkelijke inbreng in de vennootschap, een (wezenlijk) deel van de onderneming is vervreemd aan een derde. Voorwaarde is wel dat het resterende deel van de onderneming samen met de opbrengst van het vervreemde deel van de onderneming nog steeds een onderneming vormt. Een wijziging in de aard of de omvang van de onderneming(sactiviteiten) na het gewenste overgangstijdstip is dus toegestaan.

Verhuur onderneming

De Hoge Raad heeft in een arrest van 20 februari 2004 (nr. 38 168) beslist dat van een inbreng van een onderneming geen sprake is als de vennootschap in oprichting met een derde een overeenkomst tot verhuur van de onderneming sluit. Het verhuren van een onderneming als zodanig kan niet als het drijven van een onderneming worden aangemerkt. De geruisloze omzetting van een verhuurde onderneming is om die reden dan ook niet mogelijk.

Voortgezet ondernemerschap

Een belastingplichtige die zijn voorheen voor eigen rekening en risico gedreven onderneming verhuurt of anderszins ter beschikking stelt, kwalificeert als ondernemer. Er is sprake van voortgezet ondernemerschap. Bij de toepassing van de geruisloze omzetting is het echter niet vanzelfsprekend dat de verhuurde onderneming voor de verkrijgende vennootschap in oprichting óók als een onderneming kwalificeert.

Versoepeling bij verhuur

Één van de voorwaarden van de faciliteit is dat een onderneming wordt omgezet. De minister geeft in het besluit aan dat geruisloze omzetting ook mogelijk is bij de inbreng van een verhuurde onderneming. De naamloze of besloten vennootschap waarin de activiteiten worden ingebracht moet dan wel de onderneming drijven.

Inbreng economische eigendom

Van inbreng van een onderneming is ook sprake als van één of meer tot het vermogen van de in te brengen onderneming in volledige eigendom behorende vermogensbestanddelen slechts de economische eigendom wordt ingebracht. De economische eigendom dient ook het recht in te houden die zaken naar eigen inzicht te gebruiken.

Inbreng meer ondernemingen

Geruisloze omzetting is mogelijk als een onderneming wordt omgezet van de ene rechtsvorm in een andere. Volgens de minister is hier geen sprake van als twee of meer ondernemingen in dezelfde vennootschap worden samengebracht. Toch keurt de minister goed dat één ondernemer twee of meer objectief gedreven ondernemingen gelijktijdig in dezelfde op te richten vennootschap kan inbrengen mits op het overgangstijdstip de activiteiten van de in te brengen ondernemingen in dezelfde lijn liggen.

Meer ondernemers: één objectieve onderneming

Ook keurt de minister goed dat enkele of alle deelnemers in hetzelfde samenwerkingsverband hun subjectieve ondernemingen gezamenlijk in één vennootschap kunnen inbrengen. Gelet op het subjectieve ondernemingsbegrip kunnen de ondernemingen naar keuze geruisloos of ruisend worden ingebracht.

Zakelijk handelen

Het is niet toegestaan dat bij een geruisloze omzetting de gerechtigdheid tot de aanwezige stille en fiscale reserves zonder heffing van inkomstenbelasting middellijk wordt overgedragen. Dit brengt mee dat de partijen bij deze inbreng op zakelijke basis moeten handelen. Het gehele ondernemingsvermogen van elk van de geruisloze inbrengers, met uitzondering van de toegestane crediteringen en eventueel te bedingen lijfrente(n), zullen zij moeten omzetten in bij elk van hen te plaatsen aandelenkapitaal. De inspecteur stelt de voorwaarden voor toepassing van de geruisloze omzetting voor elk van de inbrengers afzonderlijk vast.

Indieningstermijn verzoek geruisloze omzetting

Het verzoek om geruisloze omzetting kan uiterlijk worden ingediend totdat het achterwege laten daarvan voor in ieder geval één van de betrokken personen onherroepelijke fiscale gevolgen heeft gehad. In het geval dat de aanslag van de inbrenger niet onherroepelijk en die van de vennootschap wel onherroepelijk vaststaat, kan toch een verzoek worden ingediend. Bij de vennootschap moet dan wel een geruisloze omzetting het uitgangspunt zijn geweest.

Geruisloze omzetting voor buitenlands belastingplichtige

In bijlage 2 van het besluit is een extra voorwaarde opgenomen voor het geval een buitenlandse belastingplichtige een verzoek om toepassing van de geruisloze omzetting doet. Bij toepassing van de geruisloze omzetting is het de bedoeling dat de inkomstenbelasting-claim wordt omgezet in een ongeveer even grote vennootschapsbelasting-claim en aanmerkelijk belang-claim. Bij een buitenlands belastingplichtige ontstaat doorgaans een lagere claim. Op grond van de verdragsrechtelijke regels raakt Nederland namelijk een deel van de belastingclaim (de aanmerkelijk belang-claim) kwijt. Om dit te herstellen verhoogt de inspecteur daarom de aanslag inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen van een buitenlands belastingplichtige met dit claimverlies.